Oglasi – Advertisement
Koliko košta grijanje na toplotnu pumpu? U nastavku teksta vam otkrivamo. Način na koji se domaćinstva u Srbiji griju tokom zime ima veliki uticaj na kućni budžet, kvalitet života i ukupnu potrošnju energije u zemlji. Iako se posljednjih godina sve više govori o energetskoj efikasnosti i prelasku na čistije izvore energije, većina građana i dalje se oslanja na tradicionalne sisteme grijanja. Razlozi za to su brojni, od navika i dostupnosti energenata do visokih početnih ulaganja u savremenije tehnologije. Među rješenjima koja se sve češće spominju kao alternativa ističu se toplotne pumpe, ali oko njihove primjene i dalje postoji mnogo pitanja.
-
Stanje grijanja u Srbiji i naslijeđeni problemi
Grijanje domaćinstava u Srbiji već decenijama predstavlja ozbiljan energetski i ekonomski izazov. Veliki dio stambenog fonda izgrađen je u periodima kada energetska efikasnost nije bila prioritet, što se danas jasno odražava na visoku potrošnju energije. Procjene pokazuju da čak 80 do 85 posto stambenih objekata ne ispunjava osnovne standarde energetske efikasnosti. Dodatno zabrinjava podatak da oko petine objekata nema nikakvu termičku izolaciju.
Oglasi – Advertisement
Zbog lošeg kvaliteta objekata, potreba za grijanjem je znatno veća nego u zemljama Evropske unije. Prosječna potrošnja energije za grijanje u Srbiji kreće se između 120 i 150 kWh po kvadratnom metru godišnje, što je skoro dvostruko više od evropskog prosjeka. U takvim uslovima, izbor sistema grijanja postaje presudan faktor u kontroli troškova.
-
Toplotne pumpe kao savremen sistem grijanja
Toplotne pumpe se često opisuju kao čisto, dugoročno i komforno rješenje za grijanje domaćinstava. One koriste energiju iz okoline – zemlje, vode ili vazduha – i uz pomoć električne energije proizvode višestruko veću količinu toplotne energije. Upravo ta visoka efikasnost predstavlja njihovu najveću prednost.
Međutim, prepreka za širu primjenu leži u relativno visokoj cijeni ugradnje. Za razliku od električnih kotlova ili peći na čvrsto gorivo, početna investicija za toplotnu pumpu je znatno veća. Osim toga, mnogi građani nisu sigurni kolika će biti stvarna potrošnja električne energije tokom zime, naročito u uslovima promjenjivih tarifa i zoniranja potrošnje.
-
Uporedni troškovi različitih sistema grijanja
Kada se posmatraju dugoročni troškovi, toplotne pumpe se izdvajaju kao najskuplje investiciono rješenje, ali istovremeno i jedno od najisplativijih tokom eksploatacije. Zahvaljujući niskoj potrošnji električne energije u odnosu na proizvedenu toplotu, period povrata investicije procjenjuje se na pet do sedam godina.
S druge strane, grijanje pomoću električnih kotlova ili pojedinačnih električnih grijalica predstavlja najskuplju opciju u svakodnevnom korištenju. Visoka potrošnja struje i nepovoljni tarifni sistemi često dovode do ulaska u skuplje zone potrošnje, što dodatno povećava mjesečne račune. Sistemi na pelet ili druga čvrsta goriva mogu biti povoljniji u startu, ali nose dodatne troškove skladištenja, održavanja i fizičkog rada.
-
Primjer iz prakse: porodična kuća u Grockoj
Kako bi se dobila jasnija slika o stvarnoj potrošnji toplotne pumpe u realnim uslovima, Vladan Šćekić i Ivana Jovčić iz Centra za unapređenje životne sredine sproveli su detaljnu studiju slučaja u jednom domaćinstvu u Grockoj, u Beogradu, o čemu je pisao portal Klima 101.
Analizirana je porodična kuća površine oko 150 kvadratnih metara, stara približno pedeset godina, ali temeljno renovirana. Objekat je opremljen toplotnom pumpom voda–zrak snage devet kilovata. Potrošnja sistema praćena je tokom kompletne grejne sezone 2024/25. godine, od oktobra do maja.
-
Rezultati praćenja potrošnje
Tokom posmatranog perioda, toplotna pumpa je ukupno potrošila 3.558 kWh električne energije. Na osnovu te potrošnje proizvedeno je oko 13.000 kWh toplotne energije, što jasno pokazuje visok stepen efikasnosti sistema. Autori studije navode da je količina dobijene toplote energetski ekvivalentna sagorijevanju približno 3,5 tone peleta, šest kubnih metara ogrjevnog drveta, 6,5 tona lignita, oko 700 kubnih metara prirodnog gasa ili približno 600 litara lož-ulja.
Važno je naglasiti da potrošnja toplotne pumpe u velikoj mjeri zavisi od stanja objekta, kvaliteta izolacije i navika korisnika. Prema podacima Republičkog hidrometeorološkog zavoda, grejna sezona 2024/25. bila je prosječna po pitanju temperatura, što rezultate čini reprezentativnim za tipične zimske uslove. Takođe, željena temperatura u prostoru ima značajan uticaj na ukupnu potrošnju.
-
Mjesečni troškovi i uticaj tarifnih zona
Na osnovu zabilježene potrošnje, autori su dali okvirnu procjenu troškova električne energije. Tokom grejne sezone 2024/25, mjesečni trošak grijanja ovakvim sistemom kretao bi se između 45 i 60 eura. Konačan iznos zavisi od više faktora, uključujući ukupnu potrošnju domaćinstva i prelazak u tzv. crvenu zonu.
Poseban problem predstavlja činjenica da je prag za ulazak u crvenu zonu potrošnje električne energije spušten sa 1.600 na 1.200 kWh mjesečno. Zbog toga domaćinstva koja koriste toplotne pumpe danas lakše prelaze u skuplju tarifnu zonu nego ranijih godina, što može značajno uticati na krajnji račun za struju.
